แมวพูดได้จริงมั้ย?

ไขข้อข้องใจ แมวพูดได้จริงมั้ย? หรือแค่เรื่องบังเอิญที่ทาสคิดไปเอง

ทาสแมวหลายคนคงเคยเผชิญเหตุการณ์ชวนขนลุกผสมน่ารัก เมื่อเจ้านายสี่ขาเปล่งเสียงร้องที่ฟังดูเหมือนคำว่า "ไม่!", "หิว", หรือแม้กระทั่งคำว่า "แม่" ออกมาอย่างชัดเจน จนเกิดคำถามบนโลกโซเชียลอยู่บ่อยครั้งว่า "สรุปแล้วแมวพูดภาษาคนได้จริง ๆ หรือเปล่า?"

คำตอบทางวิทยาศาสตร์คือ แมวไม่ได้พูดภาษาคนในความหมายของการสื่อสารด้วยภาษา (Language) แต่พวกเขามีความสามารถพิเศษในการ "เลียนเสียง" (Vocal Mimicry) และการปรับแต่งเสียงเพื่อควบคุมมนุษย์ได้อย่างชาญฉลาด!

ถอดรหัสลับ ทำไมเสียงแมวถึงฟังดูเหมือนพูดได้?

• แมวไม่ได้เลียนคำ แต่เลียน "ระดับเสียง" (Tone & Pitch) แมวมีโครงสร้างกล่องเสียงที่แตกต่างจากมนุษย์ จึงไม่สามารถออกเสียงพยัญชนะหรือสระที่ซับซ้อนได้ แต่พวกมันเรียนรู้ว่ามนุษย์ใช้น้ำเสียงแบบไหนในการสื่อสาร และพยายามปรับระดับเสียงสูง-ต่ำ ให้ใกล้เคียงกับจังหวะการพูดของเรา
• การขโมยซีนด้วยเสียง "เหมียว" (Meow) รู้หรือไม่ว่า แมวโตเต็มวัยแทบจะไม่ร้อง "เหมียว" ใส่แมวด้วยกันเองเลย! เสียงเหมียวเป็นวิวัฒนาการที่แมวพัฒนาขึ้นมาเพื่อ "สื่อสารกับมนุษย์โดยเฉพาะ" พวกมันเรียนรู้ว่าการทำเสียงแบบไหนจะทำให้ทาสยอมหันมาสนใจ ยอมเปิดประตู หรือยอมเดินไปหยิบอาหารให้
• ความถี่เสียงที่คล้ายทารก แมวสามารถปรับความถี่เสียงร้องไห้หรือร้องขออาหาร ให้ไปตรงกับความถี่เสียงร้องของทารกมนุษย์ ซึ่งเป็นความถี่ที่กระตุ้นสัญชาตญาณความสงสารและการดูแลของมนุษย์โดยอัตโนมัติ ทำให้เราฟังแล้วรู้สึกเหมือนน้องกำลังเรียกร้องบางอย่างด้วยภาษาพูด

อุปทานหมู่ หรือเทคนิคการเรียนรู้ (Operant Conditioning)?

ปรากฏการณ์ที่มนุษย์ฟังเสียงแมวแล้วแปลออกมาเป็นคำพูด เรียกว่า Pareidolia (พะไรโดเลีย) หรือแนวโน้มที่สมองของมนุษย์จะพยายามเชื่อมโยงเสียงหรือภาพที่ไม่มีรูปแบบชัดเจน ให้กลายเป็นสิ่งที่คุ้นเคย เช่น คำพูด

ขณะเดียวกัน ตัวแมวเองก็เกิดการเรียนรู้แบบ conditional learning หากมันอ้าปากทำเสียงจังหวะหนึ่ง แล้วคุณตกใจ อุ้มขึ้นมา หอมหัว หรือให้ขนมแมวเลีย น้องจะจดจำทันทีว่า "ทำเสียงแบบนี้แล้วจะได้ reward" หลังจากนั้นมันก็จะขยันทำเสียงสไตล์เดิมซ้ำ ๆ จนฟังดูเหมือนมันกำลัง "พูด" คำนั้นได้จริง ๆ

แม้ว่าน้องแมวจะไม่ได้พูดภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษได้เหมือนในการ์ตูน แต่การที่พวกมันพยายามส่งเสียงหลากรูปแบบใส่เรา นั่นคือหลักฐานชั้นดีว่า พวกมันกำลังพยายามสื่อสารและสร้างปฏิสัมพันธ์กับเราอย่างเต็มที่ ดังนั้น ครั้งต่อไปที่เจ้านายเถียงคำไม่ตกฟาก หรือร้องฟังดูเหมือนพูดได้ ก็ให้รู้ไว้เลยว่า คุณกำลังโดนเจ้าเหมียวใช้เทคนิคขั้นสูงตกเข้าให้แล้ว!